Pantasmas no faiado

Era aquel un tempo escuro, de luz de vela e candeeiros. Teño gravada a imaxe da miña avoa embutindo chourizos ao carón da bilbaína unha noite de outono en que, como tantas outras, a luz de centovinte perdérase no transformador da fonte e agardaba a que Angel dise con ela. 

De neno tiña moito medo á escuridade. Non me deitaba sen mirar embaixo da cama, procuraba non deixar nada fora das mantas e escudriñaba as sombras ata que o sono me vencía. Unha noite tódolos meus medos chegaron de sócato e agocháronse conmigo entre as sabas, alguén ou algo andaba polo faiado. Uns pasos baixaron polas escaleiras, avanzaron polo corredor, entraron na habitación, rodearon o leito do meu irmán, achegáronseme. Logo xa non lembro nada. Como se a brétema cubrise de súpeto a miña conciencia, como se esta esvarase e, nunha caída de vértixe, se precipitase nun abismo de tebras e silenzos. O día seguinte, e moitos outros despois, repetiuse a mesma secuencia, os mesmos pasos, o mesmo percorrido e, ao cabo, a mesma escuridade e silenzo. Aínda non entendo de onde sacou o enxeño aquel neno de seis anos, pero o certo é que artellei un sinxelo pero efectivo mecanismo para cazar pantasmas. Un día decidinme a rematar con aquilo dunha vez e para sempre. Esperei a que durmise o meu irmán, collín unha corda e ateina as patas das dúas camas. Non sei se foi pola seguridade que me proporcionaba o trebello, pero o certo é que aquela noite durmín máis profundamente que ningunha outra. Non escoitei os pasos no faiado, nin oín como baixaban as escaleiras, avanzaban polo corredor, entraban na habitación, rodeaban o leito do meu irmán e... non escoitei nada diso, pero si o estrondo que produce un corpo pesado ao caer no chan de madeira do meu cuarto. Primeiro foron os queixidos, logo as luces acendéndose, a estraneza duns e outros, as preguntas sen respostas, un biquiño, un "a durmir" e logo o sono, a apacible noite dun sono sen medos.

Preguntarédesvos que foi da pantasma. Estaba no faiado da miña fantasía, onde estivera sempre. Agardábades outra cousa?. Que quen caeu entón na trampa? 

Ao escoitar o barullo espertamos todos, meu irmán acendeu a luz e vimos ao meu pai fincado no chan todo ao longo. Ergueuse magoado e preguntounos quen puxera aquela corda, non esperou pola resposta. Deume un bico, como tódolos días, apagou a luz e marchou sen facer ruído a coller o autobús obreiro, coma sempre.

Unha de corvos

Dis que non hai peor corvo que o que non aprendeu a voar. Eche ben certo.

Era malo, para min que era malo; eu polo menos só o coñecín sendo malo. E xa non me refiro a como se poñía as veces mentres oficiaba, que aquilo si que era un espectáculo, pero de moito carallo. Un non sabía o que facer nin onde meterse. Bueno, o certo é que naquel entón un era aínda moi novo. Recordo como, mentres alzaba o cáliz despois de papar a hostia, comezaba a babexar e ao pouco derrubábese como un pelouro no chan. Non, non era malo por iso. Iso non podía evitalo. Pero hai cousas que si podía evitar.

Non sei o que lle pasaba pola cabeza cando se agochaba polas noites nos foxos do Regueiral ou tralas árbores para asustar á xente. Non sei tampouco que cousa tan grave podiamos ter feito os nenos do catecismo para que nos secuestrara na igrexa sen deixarnos sair ata que iban por nós as nosas nais, nin entendo como se lle ocorría collernos a pelota mentres xogabamos no cruceiro para obrigarnos a axudalo a da-la misa. Era túzaro, e non porque fose de Boimorto, ainda que iso seguro que non axudaba moito. Segundo din, cando chegou a Redes veu acompañado por unha chea de veciños e un deles achegouse ao mar e abaixouse para tocalo. ¡E molla!, dixo. É probable que non sexa certo, e si é certo é moi posible que aquilo non fora máis cun comentario de coña, para facer a graza. Pois iso, que non se trata de quitarlle a pel aos de Boimorto, que el era túzaro porque si, e xa está. Era túzaro e bo non era. Como cando me tirou á cabeza non sei que cousa dura como unha pedra e por pouco non me leva un ollo con ela.

Alí onde houbera unha lea estaba o condanado. Ata parece que iba tras delas. Entre as cousas que se fixaron na miña maltreita memoria de vello está aquela escea -non sei se pintoresca ou grotesca – na que Pilarita berráballe dende o forno –como só Pilarita sabía berrar, que sabía moito- mentres el subía pola estrada volvéndose a cada pouco para contestarlle, non sei o que nin sobre que cousa. E todo isto diante de tododios -que é Un como sabedes, e dis que está en todas partes ao mesmo tempo-.

E como Deus el tamén semellaba estar en todas partes –non puiden comprobar se como Aquel tamén el “ao mesmo tempo”-. Moitos anos despois de que marchara de Redes, no 82 ou 83, atopeino excomulgando a destro e sinistro nun pub de Compostela. Erguía a man e baixabaa como indicando dous camiños: o da salvación e o do castigo eterno. Si, non daba creto, alí estaba el co seu inferno.